Kinderkerk Studentenkerk Nijmegen!Kinderkerk

Studentenkerk
Nijmegen
Terug naar nulniveauKinderkerk
Terug naar niveau 1AnderWerk
 
Menu Zonnelied / Franciscus leeg
Zonnelied:
tekst & muziek
toelichting
origineel
referenties
alle downloads 
Zoek in Kinderkerk

Toelichting

Wie danken jou, mijn goede God? is geschreven voor een kinderwoorddienst rond Franciscus van AssisiŽ. Daar werd het ťťn en ander verteld over Franciscus, en het verhaal over zijn bekering werd voorgelezen [1]. Zijn bijzondere relatie tot de Schepping werd verwoord door het Zonnelied voor te zingen, zonder de bedoeling te hebben dat de kinderen het zouden leren. De verwerking van dit onderwerp bestond uit het tekenen en kleuren van de figuren uit het Zonnelied, welke na afloop van de grotemensendienst in de kerk werden getoond en opgehangen.

Hoewel dit lied in deze woorddienst niet bedoeld was om door de kinderen geleerd en gezongen te worden, is het er wel op gemaakt dat dit kan. De melodie is eenvoudig. In de tekst is een poging gedaan om een balans te vinden tussen de woorden en ideeŽn van Franciscus en de woordenschat en de ideeŽnwereld van de (vier- tot negenjarige) kinderen van de Nijmeegse Kinderkerk. Als achtergrondliteratuur is voornamelijk gebruik gemaakt van het boekje van Steggink [2], wiens vertaling als bijlage is opgenomen. Naderhand (bij het schrijven van deze toelichting) is bovendien het prachtige boek van Helene Nolthenius [5] geraadpleegd.

Een essentieel element van tekst en lied is het opvoeren van zon, maan, etcetera als degenen die God danken. In twee andere kindervertalingen [3 en 4] dankt Franciscus God voor de zon, maan, etcetera; in deze vertaling doen zij het zelf. Dit wordt benadrukt zowel in tekst (Wie danken jou?) als in de melodie (het verwonderd-juichende antwoord in de d' in maat 3). De tekst Laudato si per sora luna lijkt een dergelijke vertaling toe te laten. De mens wordt hierdoor meer neergezet als een onderdeel van de Schepping, gelijkwaardig aan de overige schepselen (hier de hemellichamen en de vier elementen). Franciscus lijkt dit ook zo te bedoelen door hen als broer en zus aan te duiden. Een discussie (en ondersteuning) van deze zienswijze wordt gegeven door Nolthenius [5].

In deze vertaling is de zon zus geworden in plaats van broer, en de maan broer in plaats van zus. De reden voor deze keuze is dat in de Germaanse cultuur de zon vrouwelijk en de maan mannelijk is, en we ons niet nodeloos het mediterrane patriarchaat moeten laten opdringen, zeker waar de mannelijkheid in Kerk en Bijbel toch al overheerst. Wellicht ook dat Klink [3] om deze laatste reden zelfs zowel Zon als Maan als zus opvoert.

Het woord 'klaar' kennen kinderen niet in de betekenis van helder. Hier is de overweging van Steggink gevolgd, die stelt dat 'clarite' wellicht een verwijzing is naar Clara, de door Franciscus zo geliefde metgezellin, die hem op zijn sterfbed verzorgde. Wie de kans heeft om de tekst van het lied wat nader met de kinderen te behandelen, zou op deze 'verborgen' verwijzing in kunnen gaan (ongeacht of Franciscus dat hier zo bedoeld heeft).

Het laatste couplet is een poging om het laatste gedeelte van het Zonnelied in een vorm te gieten waar kinderen uit deze tijd mee om kunnen gaan. De letterlijke strekking van de tekst valt immers met geen mogelijkheid uit te leggen aan jonge kinderen, en ook ouderen herkennen weinig in 'wee hen die sterven in zonden ten dode', zoals Steggink het vertaalt. Klink en Beuger/Wildsmith [4] lossen dit probleem op door dit gedeelte van het Zonnelied niet op te nemen; blijkens de biografie die Nolthenius geeft, zijn de betreffende verzen ook in tweede instantie door Franciscus toegevoegd.

In Wie danken jou wordt vastgehouden aan het gegeven dat Franciscus het lied schreef op zijn sterfbed, en dat daarom de mensen en de dood er een essentieel onderdeel van zijn. Om deze reden is het van belang dat de kinderen die het lied horen of zingen hiervan op de hoogte zijn; daartoe dient de korte inleiding. Tekst, muziek, en voordracht moeten tegelijkertijd de verwondering, de zachtmoedigheid, en de vrede uitstralen van iemand die vertrouwt dat hij temidden van die wonderbaarlijke Schepping door God gevonden zal worden.

Wellicht is Wie danken jou daarom meer een lied voor de uitvaart van een tevreden gestorvene dan een lied voor een dienst over de Schepping.

Willibrord Huisman, 1997

 
Kinderkerksitelogootje
© Willibrord Huisman 1990-2013
Reacties? Vragen? Graag!
Deze website bevat spel, tekst, muziek, opnamen en verslagen
van 22 jaar Kinderkerk in de Studentenkerk
van de Radboud Universiteit Nijmegen