Kinderkerk Studentenkerk Nijmegen!Kinderkerk

Studentenkerk
Nijmegen
Terug naar nulniveauKinderkerk
 
Menu 'Uitgaven' leeg
Publicaties:
 
Artikelen:
- Ingeschreven 1996
- Inzet 2002 
- Vieren 2004-1 
- Vieren 2004-2 
- Vieren 2004-3 
- Vieren 2004-4 
- Vieren 2005-2 
- Vieren 2005-4 
 
Eigen uitgaven:
- De tweede lezing
- De goede vis 
- Alle partituren 
 
Notities:
- Beleidsnotitie 1992
- 1e communie 1999
- " Tafelfeest 2001
 
Zoek in Kinderkerk
afstandsbalkje

Discussienotitie 1999:

Eerste Communie in de Kinderpaasviering

Onderstaande notitie is in februari 1999 geschreven om binnen de Studentenkerk Nijmegen te komen tot een besluit omtrent de aanpak van een 'eerste communie' in de kinderpaasviering van 1999.  

Deze viering is toen min of meer conform onderstaande voorstellen doorgegaan onder de titel 'Breken en delen'. 

In het najaar 2001 najaar is op grond van een nieuwe notitie 'Tafelfeest 2001' besloten om structureel een dergelijk feest in de Studentenkerk te vieren.

Materiaal en bevindingen publiceren we in de rubriek Tafelfeest.


Deze notitie

Deze notitie is een verkenning van de voors en tegens, mogelijkheden en onmogelijkheden van het organiseren van een eerste communie binnen de komende kinderpaasviering. Het plan is in de Kinderkerkgroep besproken, maar voor de nadere invulling zal eerst duidelijk moeten zijn welke kinderen/ouders mee willen doen en hoe die tegen de hier gepresenteerde opzet aankijken. De bedoeling van deze notitie is vooral een achtergrond te geven aan discussie hieromtrent. De ouders van kinderen voor wie dit relevant kan zijn worden in eerste instantie telefonisch benaderd, waarbij het hieronder opgenomen concrete plan aan hen wordt voorgesteld.

Samenvatting

Voorgesteld wordt om in de komende kinderpaasviering enkele kinderen van de kinderkerk de eerste communie te laten doen op een wijze die qua inhoud en vorm goed in deze feestelijke viering past. De voorbereiding behelst één bijeenkomst voor de ouders van de deelnemende kinderen en vier bijeenkomsten voor de kinderen zelf. Deze eerste communie verschilt van de grootser opgezette en uitvoeriger voorbereide eerste communies elders. Toch meent de kinderkerkgroep dat op deze wijze recht kan worden gedaan aan de kern van de eerste communie: dat kinderen binnen hun geloofsgemeenschap voor het eerst een voor hen betekenisvolle eucharistie vieren.

Problematiek

Af en toe duikt de vraag op of kinderen in de Studentenkerk eerste communie kunnen doen, net zo goed als dat ze er gedoopt kunnen worden. De vraag komt soms van ouders, soms van de kinderen zelf.

De Studentenkerk heeft op dit punt geen duidelijk standpunt. Wel is duidelijk dat niemand behoefte heeft aan het op touw zetten van een compleet eerste communiefeest volgens de katholieke tradities. Binnen de Studentenkerk heeft de Kinderkerk enige armslag gekregen om op dit punt initiatieven te ondernemen.

In de Kinderkerkgroep wordt onderkend dat het voor sommige kinderen waardevol kan zijn om in de Studentenkerk hun eerste communie te doen. Het gaat dan met name om kinderen die niet in andere kerken komen en die in een katholieke omgeving (school of familie) opgroeien. Zij zien leeftijdgenootjes wel een eerste communie doen en vragen zich af waarom dat voor hen niet kan. Meer in het algemeen kan een eerstecommunieviering voor kinderen belangrijk zijn omdat deze op die leeftijd een overgang markeert; de eerste communie is dan een rite de passage.

De diversiteit van de studentenkerkpopulatie vormt in dit verband een serieus probleem: elk kind en elke ouder kijkt anders tegen een eerste communie aan, omdat hun achtergronden zo sterk verschillen. De ene ouder vindt een eerste communie sowieso overbodig, de andere laat het kind meedoen in een andere parochie, een derde vindt de eerste communie in de Studentenkerk even vanzelfsprekend en noodzakelijk als de doop.

Inhoudelijk kan een eerste communie in de Studentenkerk nauwelijks letterlijk een ‘eerste’ zijn; immers, als de kinderen meedoen met de eucharistie, dan gaan zij doorgaans ook ter communie, ongeacht de leeftijd. In de kinderpaasvieringen van 1997 en 1998 en in de ‘tafeldienst’ van 1996 is expliciet aandacht besteed aan de betekenis van het breken en delen van het brood.

De mogelijke rol van de Kinderkerk

De Kinderkerkgroep heeft als uitgangspunt dat de geloofsopvoeding van kinderen primair een taak van de ouders is. Onderdeel daarvan kan zijn het opgroeien in een geloofsgemeenschap; voorzover deze de Studentenkerk is, probeert de Kinderkerkgroep een kader te bieden door activiteiten voor kinderen te organiseren die analoog zijn met de diensten voor de volwassenen.

Idealiter behelst een eerste communie een grondige voorbereiding van kinderen en ouders, waarbij allerlei aspecten van geloof, kerk, en samenleving aan de orde komen. Deze voorbereiding mondt uit in een feestelijke eucharistieviering die met de gehele kerkgemeenschap gevierd wordt.

De Kinderkerkgroep acht zichzelf niet in staat om een eerste communie in deze betekenis op te zetten, te begeleiden en te leiden. Er zou een substantiële inzet van het pastoraal team nodig zijn. De meningen over de wenselijkheid van een kinderviering op een gewone zondagochtend zijn zeer verdeeld. Daarnaast is het de vraag in hoeverre het in de studentenkerkpopulatie lukt om de ouders op één lijn te krijgen voor wat betreft de inhoud en organisatie. Tenslotte is onduidelijk hoe groot de belangstelling is. Samen zijn deze twijfels vooralsnog voldoende om af te zien van een initiatief ter organisatie van een ‘echte’ eerste communie.

Aldus dreigt er voor sommige kinderen op deze wijze een ‘gat’ in hun opvoeding te ontstaan. De Kinderkerkgroep heeft gekeken naar mogelijkheden om voor hen toch iets te doen. Tot op zekere hoogte kon de ‘tafeldienst’ van 1996 als een eerste communie gezien worden, hetgeen toen overigens alleen door Judith met beide handen is aangegrepen. Achteraf werd gezegd dat het wenselijk was geweest indien de ‘communicantjes’ toch duidelijker in het voetlicht hadden gestaan temidden van de 40 andere kinderen.

Voorstel voor de kinderpaasviering 1999

De kinderpaasviering van dit jaar zal zich afspelen rondom de tafel van het laatste avondmaal. Van daaruit zal worden teruggekeken naar het leven van Jezus, en vooruitgekeken naar het lijdensverhaal en de opstanding. Het verhaal van de opstanding leidt tot een uiterst feestelijke eucharistieviering, waarvoor eerst alle kinderen en ouders kaarsen zullen maken en de tafel op andere wijzen feestelijk aankleden. De eucharistie zal worden voorgegaan door Jan Huysmans.

Binnen deze viering is het heel goed mogelijk om kinderen een eerste communie te laten doen. Zij zouden een sleutelrol kunnen vervullen bij het uitnodigen en verwelkomen van de andere kinderen en de ouders, bij het uitdragen van het plan om een feestelijke eucharistieviering te houden (dat wordt wellicht een lied) en bij het regelen van alles rond de tafel.

Met een dergelijke opzet wordt recht gedaan aan de kernbetekenis van een ‘eerste communie’: deze kinderen weten waar het om gaat als er een eucharistie gevierd wordt, en ze brengen dat onder woorden tegenover de gemeenschap waar ze deel van uit maken.

Het ligt aan de ouders (en aan de kinderen zelf) in hoeverre de kinderen dit binnen hun familie als een bijzonder persoonlijk feest zullen ervaren of als gewoon een bijzondere manier van meedoen met de Kinderkerk. Evenzeer staat het hun vrij om (net als anders) wel of niet hun grootouders, oppas, ooms & tantes uit te nodigen.

Zowel inhoudelijk als praktisch moet dit alles goed voorbereid worden. De kinderkerkgroep denkt dat de combinatie van één bijeenkomst met de ouders en vier met de kinderen voldoende is, en nog net realiseerbaar. Voor de bijeenkomsten met de kinderen (= kinderen plus één of twee mensen van de kinderkerkgroep) wordt gedacht aan bijvoorbeeld van 17:00 tot 19:00 inclusief maaltijd.

Om welke kinderen gaat het? Minstens één: Eva. Liever echter meer kinderen: 7 of 8 jaar oud, en toe aan een eerste communie in de betekenis en vorm die hier boven geschetst is. Deelname aan de bijeenkomsten is wel essentieel.

Er is nog grote onduidelijkheid over de vraag of kinderen die elders hun eerste communie doen, zullen doen, of gedaan hebben, nu wel of juist niet mee kunnen doen. Een ‘rekkelijk’ standpunt betekent wellicht vertroebeling van het communicantjesbegrip; een ‘precies’ betekent wellicht nodeloze uitsluiting van kinderen die een waardevolle inbreng zouden hebben c.q. die er met plezier aan mee zouden doen.

Kinderkerkgroep
februari 1999 
 
Kinderkerksitelogootje
© Willibrord Huisman 1990-2013
Reacties? Vragen? Graag!
Deze website bevat spel, tekst, muziek, opnamen en verslagen
van 22 jaar Kinderkerk in de Studentenkerk
van de Radboud Universiteit Nijmegen