Kinderkerk Studentenkerk Nijmegen!Kinderkerk

Studentenkerk
Nijmegen
Terug naar nulniveauKinderkerk
 
Menu 'Uitgaven' leeg
Publicaties:
 
Artikelen:
- Ingeschreven 1996
- Inzet 2002 
- Vieren 2004-1 
- Vieren 2004-2 
- Vieren 2004-3 
- Vieren 2004-4 
- Vieren 2005-2 
- Vieren 2005-4 
 
Eigen uitgaven:
- De tweede lezing
- De goede vis 
- Alle partituren 
 
Notities:
- Beleidsnotitie 1992
- 1e communie 1999
- " Tafelfeest 2001
 
Zoek in Kinderkerk
afstandsbalkje

Als de zon!

De muziek van de Kinderkerk

Artikel in Ingeschreven, 1996

U treft hieronder het complete artikel aan, inclusief de illustrerende muziekfragmenten. Voorzover de betreffende muziek inmiddels integraal op deze site is opgenomen, zijn er hyperlinks aangebracht. Alle muziek is inmiddeld uitgegeven in de bundel 'De tweede lezing', en alles behalve 'Kan ben ik' is uitgegeven in Vieringen met Kinderen bij Gooi en Sticht; zie de registers.
 
Ingeschreven was in 1996 het blad van de Studentenkerk Nijmegen. De betreffende aflevering was gewijd aan kerkmuziek.
Het originele bestand ArtikelIngeschreven1996.doc (278 kB), nu in Word97-formaat, levert u vermoedelijk een goed printresultaat op 3 bladzijden A4, met vooral beter leesbare noten. Zie hieromtrent ook de toelichting bestandsformaten.

Als de zon!

De muziek van de Kinderkerk

Als de zon! - refreinIk?

"Of je iets wil schrijven over je muziek voor de Kinderkerk". Nog geen vijf jaar geleden zou dit een onwerkelijke vraag geweest zijn: er was geen kinderkerk, en ik schreef geen muziek, en al zeker niet voor kerk of kind. En nu noemen ze me (gelukkig nog met een spoortje ironie) de 'huiscomponist' van de Kinderkerk. Goed dan, een terugblik.

De kinderen als tweede lezing

Laat ik eerst iets over de Kinderkerk vertellen: vormende activiteiten 'in de geest van de Studentenkerk'. Of ook: acht mensen die zich met de Nijmeegse Studentenkerk verbonden voelen en die zich inzetten voor de kinderen van die kerk. En vooral: een groepje kinderen dat regelmatig meedoet aan de activiteiten die voor hen en door hen worden opgezet. Die activiteiten vinden gewoonlijk plaats tijdens de zondagsdienst in de pastorie, en soms 's avonds, bij n van de oudere kinderen thuis. En af en toe doen de kinderen mee met een gewone zondagsdienst - die daardoor ontegenzeglijk wat minder 'gewoon' is.

Psalm3, fragment. Klik voor het complete lied.Psalm 8, een gebed van David

De eerste keer was meteen de moeilijkste. De dienst paste in een cyclus over Jesaja. De kinderen waren daarom in de voorafgaande bijeenkomsten bezig geweest met profeten, visioenen, en verwachten. Niettemin bleek bij de voorbereiding van de dienst dat de geplande lezing van Jesaja toch wel erg ver van de belevingswereld van de kinderen af stond. Voorganger Annemarie Brugman vond een oplossing door als verbindend thema 'bidden' te nemen. Over bidden kun je met kinderen praten (ook al gaat dat niet gemakkelijk); en je kunt er bij stil staan hoe anderen bidden, bijvoorbeeld in de bijbel. Zo ontstond het idee om psalm 8 in de prachtige kindervertaling van Eijkman te lezen. En het zou natuurlijk mooi zijn als de kinderen zo'n psalm ook zouden zingen. Maar ja, waar vind je een psalm 8 vertaald en gezet voor deze kinderen in deze tijd in deze kerk?

Ik hoor het me nog zeggen: anders kijk ik wel of ik wat kan maken. Twee weken later stond ik in een volle kerk voor vijftien kinderen die helemaal geen koortje waren, en het zweet stond in mijn handen: als dit misgaat kunnen we het wel vergeten met die kinderkerk in de kerk, dacht ik. Maar het klonk prachtig: God, onze God / in alles om ons heen / zien wij jouw naam geschreven / Jij, die alles maken kan, / Jij hebt het ons gegeven. (...).

Preken & dichten

Inmiddels zijn we dik twee jaar verder en heb ik acht keer de muzikale kant van de kinderkerk-in-de-kerk verzorgd, in omvang varirend van het vierregelige liedje van d' engel tot de dramatische weergave van het verhaal van Kan en Abel. Wie weet klinken de liederen nog vaker: ze zijn of worden allemaal gepubliceerd in het tijdschrift 'Vieringen met Kinderen' van Gooi & Sticht, en ik verwacht ze binnenkort te kunnen bundelen, als waren het preken.

Kain vermoordt AbelZo voelt het wel, trouwens, alsof ik sta te preken, als ik zo'n lied schrijf. In de kinderkerkgroep bereiden we de activiteiten zorgvuldig voor, en meestal hebben we de kinderen ook al een paar maal bijeen gehad tegen de tijd dat ik begin te schrijven. Dan heb ik wat vage ideen. Ik schrijf alles op wat van belang kan zijn, en dan maak ik een ontwerp: wat stop ik er wel in, wat niet, voor wie, en hoe. Geen vrijblijvend gebeuren, want ik verwacht toch dat anderen die liedjes van harte gaan zingen. Daarna is het schrijven van tekst en muziek weer veel ambachtelijker werk: dat voelt als Sinterklaasgedichten schrijven, maar dan serieus.

Rollen

De kinderkerkgroep ziet de kinderen graag als zelfstandige, zelfbewuste mensen die bij de Studentenkerk behoren en daarin hun eigen rol kunnen vervullen. We proberen daarom om de deelname van de kinderen aan een dienst z op te zetten, dat deze voor zowel de kinderen als de volwassenen nieuwe waarde heeft. Dit willen we vooral bereiken door de kinderen en hun taal en belevingswereld serieus te nemen en duidelijk als iets waardevols neer te zetten.

Ik probeer dat ook in de muziek tot uiting te brengen. Een voorbeeld is het gebruik van rollen. De kinderen zingen geen onpersoonlijke, beschouwende liedjes, maar ze nemen een duidelijke positie in. In het doopliedje zijn ze de kerk: Deze kerk, dat zijn de mensen / deze mensen, dat zijn wij / Wat kunnen wij ons wensen? / Nieuwe mensen! Kom erbij!. Bij het verhaal van Kan en Abel hadden de kinderen de rol van Kan, het koor was Abel, en de gemeente was God. En bij Simson waren de kinderen natuurlijk de oersterke Simson, en de gemeente het bange volk Isral.

De woorden

Kinderen gebruiken directe, in volwassen oren harde taal. Ik probeer in die taal te schrijven. Het werkt: het spreekt de kinderen aan, en het zet de volwassenen soms even rechtop in hun stoel. In het kringspel 'Het volk van Eigenland' vraagt de vreemdeling (n van de kinderen): Mag ik binnenkomen? Ik kom van ver! Waarop de kring antwoordt: Nee! Nee! Nee! / Wij kennen jou niet en wij willen jou niet want wij houden alleen van ons zelf. En vlak voordat de piano Abel 'vermoordt' zingen de kinderen namens Kan: Durft hij mij wat aan te bieden? / Mij te pesten met mijn nood? / Mij, de oudste zoon van Eva? / Wie dat doet, die sla ik dood.

Het Volk van Eigenland, fragment. Klik voor het hele lied.

De teksten werken voor de kinderen ook als 'tweede lezing'. Meestal gaan we uit van een kinderbijbelvertelling en praten daarover met de kinderen. Als dan daarna het lied is ingestudeerd, vergelijken we de tekst van het lied met die van het bijbelverhaal. Soms is de liedtekst een samenvatting of abstractie, soms ook een andere weergave. Bij Kan en Abel werkte dit des te sterker omdat we daar in de overweging ook nog de KBS-vertaling erbij konden betrekken, die in de kerk was voorgelezen: drie behoorlijk verschillende weergaven van hetzelfde verhaal.

Kain, zelfverzekerd, gezongen door de kinderen.De noten

Hoe kom ik nu aan de muziek? De melodie komt meestal vanzelf, tijdens het schrijven van de eerste stukjes tekst. Daardoor wordt het schrijven van de tekst weer gemakkelijker. Uiteindelijk schaaf ik aan beide tot het n geheel wordt. Ik probeer de melodie zo te maken, dat ze gemakkelijk uit het hoofd en zonder begeleiding gezongen kan worden. Verder probeer ik natuurlijk het karakter van de tekst in de melodie te krijgen. Kan spreekt zelfverzekerd, kortaf, bijna snauwend, terwijl zijn broer de goedheid zelve is, bijna een doetje. En Psalm 8 begint en eindigt zoals het een psalm betaamt, maar bij De vogels in de lucht, de vissen / en de dieren op het land zijn het toch echt de kinderen die zich verwonderen.Abel, zachtaardig, gezongen door het koor.

Met de pianopartij probeer ik vooral te schilderen. In 'op een ezel, op een veulen' houdt de linkerhand door alle tumult heen de tred van de ezel gaande. Simson's kracht klinkt rauw in de parallelle kwinten, en aan het slot van zijn refrein vermorzelt hij macht. Onder het hele verhaal van Kan en Abel door loopt een marsmotief, dat aanvankelijk steeds krijgshaftiger wordt tot het culmineert in de moord en daarna weer doorklinkt als dodenmars. En het doopliedje, dat moest gewoon vrolijk zijn.

Doopliedje, fragment. Klik voor het hele liedje.De kinderen

Dat het allemaal zo goed gaat, ligt natuurlijk aan de kinderen. Ze zien en horen de muziek pas een week van te voren, ze oefenen daarna nog thuis en tijdens de dienst zingen ze met een overtuiging alsof ze er iedere week staan in plaats van driemaal per jaar. Het prettige van zingen is dat de leeftijd er niet zoveel toe doet: in de kinderkerk doen kinderen van 4 tot 11 jaar oud mee, en sommige kleuters zingen als de beste.

De kerk

Tenslotte wil ik nog iets over de kerk schrijven, die de kinderkerkgroep de ruimte geeft om haar zelfgestelde taak uit te voeren en die mij de ruimte geeft om een uit de hand lopende hobby uit te leven. Die ruimte is geweldig, en ik denk ook dat ze zeldzaam is. Een kerkgebouw waarin alles klinkt en alles kan; een gemeente die graag en goed zingt; een koor dat nergens voor terugschrikt; en de pastores die zich enthousiast inzetten om deze vreemde eend goed in de bijt te laten passen. En vooral een kerk, die een amateur de ruimte geeft om op deze wijze zijn geloof te belijden.

Willibrord Huisman, 1996
 
Kinderkerksitelogootje
© Willibrord Huisman 1990-2013
Reacties? Vragen? Graag!
Deze website bevat spel, tekst, muziek, opnamen en verslagen
van 22 jaar Kinderkerk in de Studentenkerk
van de Radboud Universiteit Nijmegen